Pháo đầu tấn công ngay từ đầu, còn Mã quỳ là thế trận kín đáo, chắc chắn, thường được bên đi hậu chọn để chờ thời cơ phản công. Bài này giải thích Mã quỳ là gì và cách chơi đúng, để bạn có thể chơi cờ tướng online miễn phí tại Kỳ Đấu.
Mã quỳ là gì?
Mã quỳ là thế trận khai cuộc mà bên đi cờ lên Tượng trước, rồi nhảy Mã cùng phía lên đứng ngay trước mặt Tượng, giống như Mã đang "quỳ" trước Tượng — thế trận này còn gọi là Xuyên cung mã hay Mã giáp sĩ.
Cách đọc ký hiệu Tượng 7 tấn 5, Mã 8 tấn 7
"Tượng 7 tấn 5" là Tượng ở lộ 7 (tính từ bên phải người đi) tiến 2 ô theo đường chéo ra giữa bàn. "Mã 8 tấn 7" là Mã ở lộ 8 nhảy lên lộ 7, đứng ngay trước mặt Tượng — hai nước này tạo thành Mã quỳ ở cánh trái.
Vì sao gọi là "Mã quỳ"?
Hình ảnh "quỳ" xuất phát từ vị trí của Mã: sau khi Tượng lên giữa, Mã nhảy lên đứng ngay phía trước Tượng, giống như đang quỳ gối trước mặt Tượng. Mã vừa che chắn cho Tượng, vừa khóa đường thoái của Tượng.
Mã quỳ khác gì Bình phong mã?
Bình phong mã là thế trận hai Mã cùng nhảy lên giữ trung lộ (Mã 2 tấn 3 và Mã 8 tấn 7) ngay từ đầu, tạo thành bức bình phong chắn trước mặt Tướng. Mã quỳ thì khác: Tượng lên trước, Mã nhảy theo sau và đứng sát Tượng — thế trận kín hơn, chậm hơn nhưng khó phá vỡ hơn.
Cách chơi Mã quỳ từng bước
Mã quỳ chỉ thành hình khi bạn đi đúng thứ tự: mở đường cho Tượng, lên Tượng, rồi nhảy Mã.
Bước 1: Tốt 5 tấn 1 mở đường cho Tượng
Ở vị trí ban đầu, Tượng không thể đi vì Tốt đầu chắn đường chéo lên giữa. Nước đầu tiên của Mã quỳ thường là Tốt 5 tấn 1 — đẩy Tốt giữa lên một ô, mở đường cho Tượng lên giữa ở nước sau (xem thêm bài nên đi nước đầu tiên nào trong cờ tướng).
Bước 2: Tượng 7 tấn 5 lên giữa
Sau khi Tốt đầu đã đi, Tượng 7 tấn 5 lên giữa bàn, đứng ngay sau Tốt đầu vừa tiến lên, vừa bảo vệ Tốt đầu vừa kiểm soát trung lộ. Nhưng Tượng đã lên giữa thì khó thoái về, vì Mã sắp nhảy lên đứng ngay trước mặt nó.
Bước 3: Mã 8 tấn 7 — Mã quỳ vào vị trí
Nước quyết định là Mã 8 tấn 7: Mã từ lộ 8 nhảy lên lộ 7, đứng ngay trước mặt Tượng. Lúc này Mã quỳ đã thành hình: Tượng ở giữa, Mã quỳ phía trước, Tốt đầu tiến lên che chắn. Đổi sang cánh phải, thứ tự vẫn vậy: Tượng 3 tấn 5 rồi Mã 2 tấn 3.
Kiểm tra mắt Tượng trước khi lên Tượng
Tượng đi chéo 2 ô và bị chặn nếu mắt Tượng (điểm giữa đường chéo) có quân. Trước khi chơi Tượng 7 tấn 5, hãy kiểm tra mắt Tượng có bị chắn không — sau Tốt 5 tấn 1 thì đường đang thông, nhưng trong ván thực, một quân đối phương có thể đã đứng đúng đó.
Mã quỳ của bên đi hậu — thế trận phòng thủ đầy bẫy
Mã quỳ thường được bên đi hậu (bên Đen) dùng khi đối mặt với Pháo đầu của bên đi tiên — thế trận phòng thủ nhưng ẩn chứa nhiều cạm bẫy phản đòn.
Vì sao bên đi hậu hay dùng Mã quỳ?
Bên đi hậu đi sau một nước nên thường chọn thế trận chắc chắn thay vì đôi công ngay. Mã quỳ cho bên Đen đội hình kín, khó bị xuyên thủng, mà vẫn giữ được khả năng phản công — đối phương tấn công mạnh vào Mã quỳ rất dễ đi quá tay và lộ sơ hở.
Cái bẫy thường gặp: Mã quỳ bật lên tấn công
Mã quỳ trông thụ động, nhưng Mã đang quỳ có thể bật lên bất cứ lúc nào: nhảy lên tuyến trên gây sức ép lên trung lộ, hoặc phối hợp với Pháo tấn công Tốt đối phương. Nhiều người mới thấy Mã quỳ đứng im thì chủ quan tiến quân ồ ạt, rồi mất quân vì Mã bật lên.
Cách đối phó khi gặp Mã quỳ
Khi đối phương chơi Mã quỳ, đừng vội tấn công dồn dập. Hãy triển khai quân đều, chiếm trung lộ và chờ họ tự lộ điểm yếu. Bạn có thể dùng Pháo gây sức ép lên Tốt của họ, buộc Mã quỳ phải di chuyển.
Khi nào nên chơi Mã quỳ — và khi nào không nên?
Mã quỳ là thế trận phòng thủ, nên nó phát huy tác dụng trong một số tình huống nhất định.
Nên chơi khi muốn trận đấu kín, chắc chắn
Nếu bạn thích lối chơi chắc chắn — chờ đối phương mắc sai lầm rồi mới phản công — Mã quỳ là lựa chọn tốt. Thế trận kín giúp bạn ít mất quân sớm và có thời gian quan sát ý đồ đối phương.
Nên chơi khi đối phương thích tấn công nhanh
Gặp đối thủ hay chơi Pháo đầu và tấn công dồn dập, Mã quỳ giúp bạn đứng vững qua giai đoạn đầu. Khi cơn tấn công qua đi, bạn sẽ có cơ hội phản công với đội hình còn nguyên vẹn.
Không nên khi bạn muốn chiếm trung lộ ngay
Mã quỳ không phải là thế trận để tranh trung lộ ngay từ đầu. Nếu muốn chơi tấn công chủ động, hãy chọn Pháo đầu hoặc Mã đầu thay vì Mã quỳ — chơi Mã quỳ mà nôn nóng tấn công thì bạn sẽ tự phá vỡ thế trận của chính mình.
3 sai lầm thường gặp khi chơi Mã quỳ
Người mới hay mắc ba sai lầm dưới đây khi chơi Mã quỳ.
Lên Tượng khi Tốt đầu còn chắn đường
Sai lầm cơ bản nhất là quên Tượng không thể đi khi Tốt đầu chưa tiến lên. Nhiều người mới tính chơi Mã quỳ nhưng lại lên Tượng ngay từ nước đầu — nước đi này phạm luật vì Tốt đầu đang chắn đường chéo của Tượng.
Nhảy Mã lên rồi quên bảo vệ Mã
Mã quỳ đứng khá cao, dễ thành mục tiêu của Pháo và Xe đối phương. Sau Mã 8 tấn 7, bạn phải bảo vệ Mã bằng Tốt hoặc Pháo — nếu Mã bị tấn công mà không có quân yểm trợ, bạn sẽ phải lùi Mã về.
Chống Sĩ quá sớm làm kẹt Mã
Sau khi Mã quỳ thành hình, nếu bạn chống Sĩ ngay (Sĩ 4 tấn 5), thế trận đổi tên thành Biệt cước mã — Sĩ lên chắn mất đường thoái của Mã, khiến Mã càng khó di chuyển. Chỉ chống Sĩ khi đã tính kỹ và thực sự cần Sĩ giữ trung lộ.
Luyện tập Mã quỳ mỗi ngày
Muốn chơi giỏi Mã quỳ, hãy luyện có hệ thống thay vì đổi ý đồ mỗi ván.
Chơi 10 ván liên tiếp cùng Mã quỳ
Hãy cố gắng dựng Mã quỳ trong 10 ván liên tiếp trước khi thử ý đồ khác. Sau mỗi ván, ghi nhớ đối phương đáp trả ra sao: tấn công dồn dập, đổi quân ngay, hay cũng chơi chậm lại để chờ đợi.
Chỉ tập trung vào 5 nước đầu mỗi ván
Cách luyện hiệu quả nhất là chơi ván thật và chỉ tập trung vào 5 nước đầu: Tốt 5 tấn 1 mở đường, Tượng lên giữa, Mã quỳ vào vị trí, rồi triển khai Xe và Pháo yểm trợ.
Nếu bạn muốn thực hành ngay, hãy chơi một ván cờ tướng online miễn phí tại Kỳ Đấu — hệ thống sẽ ghép bạn với kỳ thủ cùng trình độ.
Áp dụng ngay — Chơi cờ tướng miễn phí
Câu hỏi thường gặp
Mã quỳ là gì?
Mã quỳ là thế trận khai cuộc: lên Tượng trước, rồi nhảy Mã cùng phía lên đứng ngay trước mặt Tượng, giống như Mã đang "quỳ" trước Tượng — còn gọi là Xuyên cung mã hay Mã giáp sĩ.
Mã quỳ và Xuyên cung mã có phải là một không?
Đúng, Mã quỳ và Xuyên cung mã là hai tên gọi của cùng một thế trận, ngoài ra còn gọi là Mã giáp sĩ hay Tượng triều xuyên cung mã.
Mã quỳ có phải là khai cuộc mạnh không?
Mã quỳ là thế trận phòng thủ chắc chắn, mạnh ở khả năng đứng vững và chờ phản công, nhưng không mạnh ở tấn công nhanh. Nó phù hợp với người thích lối chơi kín, kiên nhẫn, và thường được bên đi hậu chọn khi đối mặt với Pháo đầu.
Chơi cờ tướng online ở đâu để luyện Mã quỳ?
Bạn có thể chơi cờ tướng online miễn phí tại Kỳ Đấu (kydau.net) — chơi nhanh với kỳ thủ cùng trình độ, đấu với máy ở nhiều cấp độ. Bài viết Tượng đi như thế nào trên Cotuongplay.com cũng giúp bạn hiểu rõ hơn về Tượng.